Wat is een verstoorde identiteitsontwikkeling?

Dat is het trauma dat het pasgeboren (of zelfs nog ongeboren) kind meemaakt als de verbinding (hechting) met zijn moeder verstoord of verontrustend is – en soms zelfs afwezig is – en wel in zo’n mate dat het kind van een situatie met veel stress in een staat van trauma belandt. Een verstoring van de verbinding met de moeder kan ontstaan door een fysieke scheiding van moeder en kind over een langere periode (bijvoorbeeld als het kind in de couveuse ligt of bij een ander familielid wordt ondergebracht omdat de moeder te ziek is om voor het kind te zorgen). De meest voorkomende oorzaak van dit trauma is echter te wijten aan het onvermogen van de moeder om emotioneel en liefdevol aanwezig te zijn voor haar kind, wat hoofdzakelijk wordt veroorzaakt door haar eigen traumatisering. Als het kind – in de fase van de ontwikkeling van de autonomie –  een moeder en/of vader met een trauma aantreft – die psychisch niet ‘beschikbaar’ zijn dan ontstaat in de resonantie niet een duidelijk IK en JIJ = WIJ. Je kunt daardoor je eigen IK niet goed ontwikkelen. Het trauma van de identiteit ontstaat. IK= JIJ   en JIJ = WIJ. De IK vorming is getraumatiseerd. De identiteit is getraumatiseerd. Wat er dan gebeurt is dat het kind de eigen behoeftes en eigen wil opgeeft om de relatie met de moeder in stand te houden.

Identiteitsontwikkeling is een belangrijk onderdeel in de adolescentie, en wanneer deze ontwikkeling verstoord wordt of niet volledig wordt doorlopen, kan identiteitsdifussie ontstaan. Identiteitsdifussie is een toestand waarin iemand moeite heeft met het vormen van een stabiel en coherent zelfbeeld. Dit betekent dat iemand geen duidelijke overtuigingen, waarden of levensdoelen heeft en zich vaak onzeker voelt over wie hij of zij is. Een gebrek aan steunende rolmodellen of een instabiele jeugd kan de identiteitsontwikkeling verstoren. Daarnaast kunnen schokkende gebeurtenissen, zoals het verlies van een dierbare, ervoor zorgen dat iemand zich vervreemd voelt van zijn eigen identiteit. Sociale druk en maatschappelijke verwachtingen kunnen ook een rol spelen.