Hoe kan ik mijn kind leren omgaan met kritiek?

Geef positieve feedback. Hoe kinderen feedback ontvangen heeft veel te maken met hoe die werd gegeven. Ons brein reageert van nature beter op een positief kader en staat meer open voor opmerkingen die als nuttig worden beschouwd. Probeer zijn sterktes te erkennen terwijl je zijn vaardigheden probeert uit te breiden. Er is een groot verschil tussen te horen krijgen “Je moet ergens aan werken” en “Ik heb een paar ideeën die je kunnen helpen om nóg sterker te zijn”. Of “Ik vind het fantastisch hoe creatief je bent bij het uitkiezen van je outfit ’s morgens. Kunnen we een manier bedenken waardoor je die keuzes wat sneller kunt maken”. Geef het goede voorbeeld. Kinderen geven ons met veel plezier kritiek. En zelfs als ze gelijk hebben reageren we maar al te vaak door te vertellen dat hun kritiek kwetsend is of door hen terecht te wijzen. In de plaats daarvan kunnen we ook het goede voorbeeld geven door open te staan voor de feedback van onze kinderen – zelfs als die nogal grof wordt meegedeeld. Dat kan bijvoorbeeld zijn: “Ik heb even nagedacht over wat je zei, en ik denk dat je misschien wel een punt hebt,” of gewoon “Bedankt voor de feedback, ik zal er eens over nadenken”. Ondersteun zelfexpressie. Als je kind het gevoel heeft dat wat hij zegt ertoe doet, krijgt hij zelfvertrouwen in zijn vermogen om zijn ideeën onder woorden te brengen. Focus op het gedrag, niet op het karakter. Als je opbouwende kritiek geeft, is het belangrijk om je te focussen op het gedrag dat je wil veranderen en je kind niet aan te vallen om wie hij is. Bijvoorbeeld: “Het is moeilijk voor anderen om te begrijpen wat je zegt als je zo spreekt” is constructiever dan “Je bent zo’n klein kind”. Zorg voor een sfeer van vertrouwen. Als je kinderen erop vertrouwen dat ze graag door jou worden gezien om wie ze zijn en zoals ze zijn, zullen ze er meer voor openstaan om hun fouten toe te geven en kritiek te aanvaarden. Als ze weten dat ze het mogen verknoeien en onvoorwaardelijk je liefde en aandacht krijgen, voelt het veiliger en gemakkelijker om een groeimindset te hebben – het idee dat we groeien door te oefenen en fouten te maken.

Maak in je kritiek altijd onderscheid tussen gedrag en persoon. Je kind leert dan dat hij als persoon nog steeds leuk is, maar zich wel eens niet zo handig kan gedragen. Leer je kind om kritiek te zien als kans om van te leren. Je kunt je kind vragen als het zich aangevallen voelt: 'Wordt er tegen je gezegd dat je het fout doet of dat iemand jou niet leuk vindt? Of zegt iemand alleen iets wat je nog beter kunt doen?'. Oefen thuis met reageren op kritiek. Doet jouw kind iets wat niet handig is of vertoont het lastig gedrag? Geef opbouwende kritiek vanuit jezelf: 'Ik vind het niet fijn dat je steeds door je zus heen praat, want zo kan ik naar jullie allebei niet luisteren'. Vraag daarna aan je kind 'Hoe vind je het dat ik dit tegen je zeg?'. Stimuleer je kind om te vertellen wat hij van de kritiek vindt. Vertelt je kind over een situatie op school? Draag geen oplossingen aan of goedbedoelde adviezen. Luister eerst eens naar hoe jouw kind de situatie ervaren heeft: 'Hoe vond jij het dat dit gebeurde?', 'Hoe voelde je je toen?', 'Wat had je anders gewild?'. Laat je kind bedenken wat hij leuk vindt aan zichzelf. Je kunt hem bijvoorbeeld zichzelf laten tekenen en daaromheen samen allerlei dingen bedenken die je kind leuk vindt aan zichzelf. Bedenk samen toverzinnen die jouw kind helpen. Wat kan jouw kind denken om zich sterk te voelen? Bespreek dit eens met je kind tijdens het spelen, tafel dekken of naar school fietsen. Je kind kan deze opschrijven of er een tekening over maken. En dit in zijn laatje op school leggen of in zijn broekzak doen. Jouw kind leren omgaan met kritiek? In een weerbaarheidstraining kind 8-12 jaar leert je kind om te reageren op kritiek en kritiek te geven aan de ander.

Wees nieuwsgierig naar je kind. Vraag aan je kind of je feedback mag geven. Ga samen iets doen terwijl je in gesprek bent. Geef positieve en kritische feedback. Verdiep je in de feedbackregels. Beschrijf het gedrag wat je hebt geobserveerd. Vraag vervolgens of je kind het beschreven gedrag herkent. Wat is het effect van het gedrag dat je hebt geobserveerd. Welk gevoel brengt zijn gedrag bij jou teweeg. Welk gedrag zou je graag willen zien.