Sociale impact advanced met hoogbegaafden

Het centrale thema van deze multimediale brochure is ‘De sociale en emotionele ontwikkeling van hoogbegaafde leerlingen’. Het is een vooroordeel dat (hoog)begaafde kinderen sociaal en emotioneel achterlopen bij hun leeftijdgenoten of dat zij op zijn minst toch wel problemen hebben met hun sociale en emotionele functioneren. Er is geen wetenschappelijk onderzoek dat bewijst dat dit voor al deze kinderen geldt. Het merendeel van de onderzoeken toont dat de sociale en emotionele ontwikkeling van deze kinderen net zo stevig of kwetsbaar is als die van alle andere kinderen. Er zijn kinderen die voorlopen in hun sociale en emotionele functioneren, maar er zijn ook kinderen die zich leeftijdsadequaat ontwikkelen. Er zijn kinderen die problemen hebben op dit gebied, maar er zijn er ook voor wie dit helemaal niet geldt. Zij belicht vanuit een breed perspectief de sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen met kenmerken van begaafdheid. Ze geeft daarin een genuanceerd beeld van wat we weten op grond van zowel wetenschappelijk inzicht als vanuit een meer praktijkgerichte context.

Hoogbegaafde leerlingen krijgen sociale uitdagingen niet alleen van leeftijdsgenoten, maar ook van ouders en leerkrachten. Soms wordt te veel aanpassing van hen verwacht, wat ze niet begrijpen en waarvan ze het nut niet inzien. Hoogbegaafde leerlingen zijn emotioneel bijzonder gevoelig. Één aspect van de nadelen van deze gevoeligheid is dat het kind makkelijk gekwetst is. Dit betekent dus weinig of geen tolerantie voor kritiek van anderen. Hoogbegaafde leerlingen zijn vaak verlegen, weten dat ze verlegen zijn en weten dat vaak wordt neergekeken op hun verlegenheid (of introversie). In het bovengeschetste scenario ontstaat dus ook een sociaal isolement: de hoogbegaafde leerling voelt zich onbegrepen door de leerkracht en door zijn klasgenoten. Als een leerling zich incompetent voelt zal hij het sociaal ook moeilijker krijgen.